6 Haziran 2020 Cumartesi

Ambalaj Talebinde Sert D¨??¨??


May?s ay?na hurda ka??t yoklu?una ba?l? ka??t fiyat? art???yla ba?lam??t?k. Bu ise kutu fiyat art???na neden olmu?tu. Ay?n ortas?nda, tam olarak 11 May?s haftas?nda oluklu mukavva talebi birden d¨??t¨?. Okuduklar?mdan anlad???m kadar?yla, bu ani fren ABD??den-Avrupa??ya her yerde olmu?. Bence ambalaj talebinde ani azalman?n en ?nemli nedeni, normale d?n¨?? haberlerinin kendisidir. Ekonomilerin a??lma haberleri gelmeye ba?lay?nca, nihai t¨?keticiler pandemi d?neminde stoklad?klar? mallar? t¨?ketmeye ba?lad?lar. B?ylece marketlerden al?mlar?n? azaltt?lar.

May?s??ta Olanlar
  • May?s???n ortas?ndan itibaren at?k ka??t fiyat? yurt d???nda azalmaya ba?lad?. Ayn? g¨?nlerde T¨?rkiye??de de at?k ka??t bolla?maya ve fiyat?n?n d¨??t¨??¨? g?r¨?ld¨?.
  • Ka??t talebinin kuvvetli olmaya devam edece?ini ve hurdan?n i?erde az ve pahal? olaca??n? varsayan ka??t fabrikalar? Haziran var??l? at?k ka??tlar? 185 ???dan sipari? vermi?lerdi.
  • ?ndirim market zincirlerinden (pandemi d?neminde ?ok t¨?ketilen) g?da ve temizlik/hijyen maddelerinin ¨?reticilerine iptaller gelmeye ba?lad?. Bu maddeleri ¨?retenler d?n¨?p-oluklu mukavva sipari?lerini iptal etmeye ba?lad?.
  • ?lk ¨?? aydaki y¨?ksek kutu talebini dikkate alan oluklu ¨?reticileri bobin stoklar?n? artt?rm??t?.
  • Oluklu fabrikalar? verdikleri ka??t sipari?lerin teslimatlar?n? geciktirmeye veya iptal etmeye ba?lad?. Ay ba??nda dolu olan ka??t fabrikalar?nda birden kapasite bo?lu?u olu?tu.
  • Ayn? d?nemde ¨?lkemize ?imdiye kadar hi? ka??t vermemi? yabanc? bir grup, 70 gram gibi olduk?a d¨??¨?k gramajl? ka??d? damping fiyatlardan satmaya ba?lad?.

B¨?t¨?n bunlar?n neticesinde, ka??t fiyat? May?s ortas?, May?s sonu ve 3 Haziran??da ¨?? kez d¨??t¨?. (Sonuncu indirim biraz pireye k?z?p yorgan yakmaya benzedi. Ucuz at?k ka??tlar?n kullan?lmaya ba?lamas?ndan sonra gelseydi daha do?ru olacakt?.)

4 Haziran ?tibar?yla
At?k ka??t bulunabilirli?i y¨?ksek, fiyat? d¨??me e?iliminde. Yurt d???ndan al?nm?? pahal? at?k ka??tlar?n teslimatlar? devam ediyor.

Oluklu fabrikalar?ndaki ka??t stoklar? y¨?ksek ama yeterli oluklu mukavva ambalaj talebi yok. Eldeki ka??t stoklar?n?n yeni al?nabilecek olanlara g?re olduk?a pahal? oldu?unu da unutmamak gerek.

Ka??t fabrikalar?n?n kapasiteleri m¨?sait ama i?erde ve d??arda yeterince talep yok. ?st¨?ne ¨?stl¨?k A?ustos ve Eyl¨?l??de Avrupa??da iki ve ¨?lkemizde bir (biraz daha ge?) olmak ¨?zere toplamda ¨?? yeni ka??t fabrikas? daha devreye girecek. 

Yeni kapasiteler ka??t fiyat?n? bask?lamaya devam edecek. ?lkemiz kahverengi ka??tta bir spot market oldu?undan yeni fabrikalar deneme ¨?retimlerini buraya satmaya ?al??acakt?r.

Bundan Sonra
Soka?a ??kma k?s?tlamas?n?n kalkmas?, turizm sezonu ve ucuz kredi paketleriyle, oluklu mukavva talebinde biraz canlanma olur. Sekt?r elindeki pahal? ka??t stoklar?n? t¨?ketmeye gayret eder.

Ka??t fabrikalar?na gelen ka??t talebi birden canlanmaz. Bunda hem d??ar?dan ithal edilen d¨??¨?k gramajl? ka??d?n etkisi olur hem de oluklu fabrikalar?ndaki y¨?ksek stoklar?n.

Ka??t talebi canlanmayaca?? i?in, at?k ka??t talebi kuvvetlenmez ve fiyat? bask? alt?nda kal?r.

T¨?ketim Birden Patlarsa
Nihai t¨?keticiler, Covid-19 ?ncesi gibi t¨?ketmeye ba?larsa, son paragrafta yazd???m ¨??l¨? sekt?r tahminlerim komple de?i?ir.

2 May?s 2020 Cumartesi

At?k Ka??t Yetersizli?i Ka??t Fiyat?n? Artt?r?yor

May?s ay?na ka??t (containerboard, oluklu mukavva ¨?retiminde kullan?lan ka??tlar) fiyatlar?nda art??la ba?lad?k. Yaln?z ¨?lkemizde de?il, yurt d???nda da art??lar oldu. Ka??t fiyat?n? artt?ran ise at?k ka??t (hurda) yetersizli?i oldu.

Covid-19, At?k Ka??t Sistemini ??kertti
G?da d??? marketlerin kapanmas? ile talep azl???ndan ge?ici veya uzun s¨?re kapanan fabrikalar at?k ka??t kaynaklar?n? kuruttu
Sokaklardan toplama %40??dan daha ?ok azald?
Baz? toplama/tasnif i?letmeleri vir¨?s bula?ma riski nedeniyle i?lerini durdurdu
Riskli gruptaki ?al??anlar evlerine g?nderildi?i i?in ?al??an toplama ay?rma tesisleri yeterince ¨?retim yapamad?
?ehirler aras? nakliye vir¨?s ?nlemleri nedeniyle zorla?t?
?zetle at?k ka??t yeterince ??kmad?, toplanamad?, tasnif edilemedi ve ka??t fabrikalar?na g?nderilemedi.

At?k Ka??t ?thalat?
T¨?rkiye ge?en y?l 1.226 bin ton hurda ka??t ithal etti. ??eride toplanan hurda miktar?, ka??t ¨?retimine yetmiyor. Kullan?lm?? b¨?t¨?n oluklu mukavva kutular geri toplansa bile bo? kutu ihracat?n?n yan?nda ?e?itli mamul ihracat?yla yurt d???na kutu gitti?inden; ka??t fabrikalar? mutlaka hurda ithal etmek durumunda kal?yor.
Avrupa??da vir¨?s¨?n yay?lmaya ba?lad??? Mart ay?nda at?k ka??t ithalat? biraz yava?lad?.


Bu S?rada Oluklu Mukavva Talebi
D¨?nyada olup bitenleri izleyen nihai t¨?keticiler, t¨?ketimlerini artt?rd? ve baz? g?da maddelerini stoklamaya (ihtiyac?ndan fazla almaya) ba?lad?. Panik halindeki sat?n almalar, hem kutu hem de ka??t talebini artt?rd?. Soka?a ??kma k?s?tlamalar? panik al?mlar?n? kam??lad?. Nitekim ilk ?eyrekte oluklu mukavva sat??lar? 641 bin tona ula?arak tarihsel olarak en y¨?ksek ?eyreklik tonaja ula?t?.
Ayn? d?nemde ise ka??t ¨?retimi 640 bin tonla kutu sat???n?n alt?nda kald?.


At?k Ka??t Fiyat?
2019 Kas?m kar???k at?k ka??t fiyat? yurt d???nda s?f?ra inmi?ti. Toplanmamaya ba?lanm??t?. Bundan istifade eden ka??t ¨?reticileri ciddi miktarda ithalata giri?ti. Nitekim 170 bin ton ile Aral?k??ta ge?en y?l?n en y¨?ksek at?k ka??t ithalat? ger?ekle?ti.
90/10 tabir edilen (%90??? oluklu mukavva) hurda ka??t fiyat? Ocak ba??ndan sonuna yaln?zca 20 TL/ton artt?. ?ubat??ta pek bir de?i?iklik g?stermedi, T¨?rkiye??ye hen¨?z vir¨?s gelmemi?ti.
Mart??ta ayn? hurdan?n fiyat? 90 TL/ton artm??t?.


??l¨? Sekt?r¨?n Miktar Dengesi Bozuldu
?lk ?eyre?in sonunda hi? umulmayan kadar kutu ve ka??t ¨?retilmi?, ka??t fabrikalar?n?n hurda stoklar? erimi?, oluklu fabrikalar?n? bobin stoklar? azalm??ken; oluklu mukavva talebi ?ok canl? olmaya devam ediyordu. Ayn? anda at?k ka??t toplama miktar? giderek azal?yordu. Artan at?k ka??t talebi Nisan??da fiyat?n 200 TL kadar artmas?na neden oldu.


May?s Art??lar?
Ben i?erdeki durumu ?zetlemeye ?al??t?m. Avrupa??da ise benzeri s?k?nt?lar? ya?ayan ka??t ¨?reticileri ¨??¨?nc¨? kaynakta yazd??? gibi 40-50 ?/ton zam a??klad?lar.


Bundan Sonra Ne Olur?
?ki kritik husus ?n¨?m¨?zdeki d?nemde ne olaca??n? belirleyecektir:
Nihai t¨?keticiler, al?mlara devam edecek mi? Yoksa nas?lsa bayramdan sonra k?s?tlamalar bitecek diye d¨??¨?n¨?p-panik halinde ald?klar? ¨?r¨?nleri mi t¨?ketecekler?
At?k ka??t toplama, ay?rma sistemi ne zaman tam kapasite ?al??maya ba?layacak? At?k ka??t kaynaklar?, vir¨?s ?ncesi ?al??ma d¨?zenlerine ne zaman d?nebilecek?


Sonu?
May?s??ta at?k ka??t yoklu?u, ka??t fiyat?n? ve dolay?s?yla kutu fiyat?n? artt?r?yor. Sonras? belirsizli?ini koruyor.


Avrupa??da olanlar? a??klayan, www.risiinfo.com da yay?nlanan yaz?lar:
  1. 21 Nisan 2020??de yay?nlanan ?°The great shutdown, recycling systems, and containerboard and carton board prices?±
  2. 24 Nisan 2020??de yay?nlanan ?°Domestic mixed paper pricing appears to be rising, as market players anticipate more increases for May?±
  3. 30 Nisan 2020??de yay?nlanan ?°European containerboard producers eye further price hikes in May amid coronavirus-driven demand boom and rising PfR prices?±

4 Nisan 2020 Cumartesi

Oluklu Mukavva Sekt?r¨? ?al??mak Zorunda

Evde kalman?n yetmeyece?i, salg?n?n artaca??n? bekleyen/d¨??¨?nen ?e?itli ki?iler; Covid-19 nedeniyle soka?a ??kma yasa?? uygulans?n ?eklinde ?a?r?lar yap?yor. D¨?n ak?am ise b¨?y¨?k ?ehirler ve Zonguldak??a ara? trafi?i izne ba?land?. ?imdilik bizim sekt?r¨?m¨?z¨?n ?al??mas?na bir engel g?r¨?nm¨?yor. Sekt?r¨?m¨?z¨?n ?al??mas?  gerekti?i konu?ulur ama bu gereklili?in hesab? yap?lmam??t?r.



Nisan ay?n?n ilk g¨?nlerinde (1)??deki yaz?y? okudum. Yaz?da Ken Waghorne adl? ki?inin 37 y?ld?r kuzey Amerika oluklu mukavva ka??d? ile oluklu mukavva sekt?rleri hakk?nda de?erlendirmeler yapt??? a??klan?yor. Yaz?ya g?re Waghorne, ABD??nin kritik sekt?rler tan?mlamas?na g?re (ABD??de) ¨?retilen oluklu mukavva ambalajlar?n
?°%81??inin ¨?retilmesinin zorunlu (¨?retilmeye devam edilmesi gerekti?ini), %12??sinin ¨?retilmeyebilece?i,
%2??lik k?sm?n?n zaten talep edilmedi?inden kesildi?i ve son
%5??inin ise gri b?lge oldu?unu (tedarik zincirine bakan devlet g?revlisi ¨?retilsin veya diyebilir)?±  d¨??¨?nd¨??¨?n¨? a??kl?yor.


Bizde Waghorne??un yapt??? gibi bir ?al??ma zorunlulu?u analizi yap?labilir mi diye d¨??¨?nd¨??¨?mde Om¨?d??¨?n 2018 Faaliyet Sonu?lar? raporundan a?a??daki ?°Hizmet Verilen Sekt?rler?± tablosunu ald?m.


Soka?a ??kl?m?yorsa hangi mallara ihtiya? az olur diye d¨??¨?nd¨??¨?mde;
T¨?t¨?n ¨?r¨?nleri
?i?ek ve s¨?s bitkileri
Tekstil ve haz?r giyim
A?a?, mobilya vb
Di?er kimya sanayi ¨?r¨?nleri
Makine ve par?alar?
Radyo, TV, m¨?zik sistemleri
Dayan?kl? t¨?ketim mallar?
Di?er elektrikli ve elktronik e?ya
Di?er sanayi ¨?r¨?nleri
gibi segmentlerde ambalaj sat???n?n olmayaca??n? varsayd?m. Baz? haz?r giyim ?irketlerinin ?nl¨?k, maske vb koruyucu ¨?r¨?n ¨?retmedi?ini kabul ettim. Genel olarak tekstil sekt?r¨? dursa bile koruyucu malzeme ¨?retenler tam gaz ?al??acakt?r. Cam ve seramik segmentinin yar?s?n?n ?al??mak zorunda oldu?unu var sayd?m ama realite de (durduktan sonra tekrar ¨?retime ba?lamak ?ok pahal? ve uzun olaca??ndan) bu klasmandaki fabrikalar?n ?ok b¨?y¨?k k?sm? ?al??mak zorunda olacakt?r.


Bu varsay?mlar alt?nda, nihai kullan?c? bak?m?ndan ¨?retilen kutular?n %77??si ¨?retilmeye devam edilmek durumundad?r.


Fefco??ya bakt???mda ise T¨?rk oluklu mukavva sekt?r¨?n¨?n hizmet verdi?i nihai t¨?keticiler ??yle g?r¨?n¨?yor:


Sar? renge boyad???m d?rt segmentin hi? ?al??mayaca?? varsay?m? alt?nda, nihai m¨??terilerimiz %85,5 oran?nda insanlar evde de olsa ?al??acaklar ve oluklu mukavvaya ihtiya? duyacaklard?r.


Yorum
?ok kaba bir analizle bile oluklu mukavva sekt?r¨?n¨?n durmamas? gerekti?i a??kt?r. Ayr?ca ?u s?ralar da??t?lan yard?m/Ramazan kolileri


 


ile bo?alan raflara mal doldurmak ancak ve ancak oluklu mukavva ambalaj ile en ucuz, en s?hhi, en g¨?venli ?ekilde yap?labilir.
Bu ?al??madan ??kan bir yan sonu? ise i?eriye ve d??ar?ya verdi?imiz istatistiklerin farkl? olmas?d?r. Maalesef Fefco??da yay?nlanan istatistiklerimiz daha do?ru g?r¨?nmektedir.
Tepav???n perakende g¨?ven endeksi ?al??mas?na g?re (2) elektronik, audio vb cihazlar?n sat?? beklentileri olduk?a iyidir. Uzak e?itim, t¨?keticileri tablet vs almaya y?neltmi? olmal?. Yani yapt???m analiz olduk?a garantilidir. B¨?y¨?k ihtimalle sekt?r¨?m¨?z, zaruri olan ¨?r¨?nler i?in %80-85 gibi ?al??mak zorundad?r. Veya hi? bir ¨?r¨?n grubunun sevk edilmesi s?z konusu olamaz.

Kaynaklar
(1) Risi??de 27 mart 2020??de yay?nlanan ?°RISI slashes US box shipment forecast for 2Q, 3Q, seen dramatic decline even with busy March, April?± ba?l?k yaz?


29 Mart 2020 Pazar

Vir¨?sten Sonra


Bu yaz?da Corona vir¨?s¨?n ¨?lkemize, d¨?nyaya etkilerini anlatacak de?ilim. Daha ?ok vir¨?sten sonraki d?nemde sekt?r¨?m¨?zde nas?l de?i?iklikler olaca??n?, vir¨?sle ge?en bir ka? haftada dikkatimi ?eken hususlar? k?saca not edece?im.

Evden ?al??ma
Corona sayesinde evden i? yapmay? ??rendik. ?hracat, ?K, sat?n alma gibi baz? i?ler, kal?c? olarak evden yap?lmaya ba?lanacak ve ofislerdeki ?al??an say?s? azalacak.
Yaz?l?m
Evden ?al??ma, dan??man kullanma ve yar? zamanl? ?al??anlardan yararlanmak i?in mevcut yaz?l?mlarda revizyonlar yap?lacak.
Plaza
Salg?n ortam?nda, plazadaki ofislerin daha da riskli oldu?u tahmin ediliyordu ama karantinaya al?nan plazay? beklenmiyordu. ?irketler, plazada ofis tutmamaya ?zen g?sterecek.
?al??anlar?n Sa?l???
A??r? kayg?l?, stresli ?al??anlar?n oyundan kolayca d¨??t¨??¨? g?r¨?ld¨?. ??e girerken yapt?r?lan sa?l?k kontrol¨? s?k?la?t?r?lacak. ?irketler bir salg?n an?nda ?al??t?r?lamayacak olan ?al??anlar? i?e almak istemeyecek.
Daha Az ?al??an
Evden ?al??ma y?ntemi, y?neticileri ger?ekte ka? ki?iye ihtiya? duydu?unu detayl? olarak d¨??¨?nd¨?rmeye ba?lad?. Baz? hizmetlerin yap?lmadan da i?in s¨?rd¨??¨?n¨? g?rd¨?ler. Ofis i?indeki i?lerin bir k?sm? birle?tirilecek. Bir ka? i?i birden yapan g?revliler t¨?reyecek.
Daha Az Hareket
Sat?? ekipleri, rutin m¨??teri ziyaretleri yapmadan da sipari? almay? ??rendi. Buna kar??l?k sat?? destek gibi isimlerle an?lan g?revlerin ne kadar ?nemli oldu?u daha belirgin hale geldi.
Daha Az Seyehat
??, e?itim, fuar vb seyehatlerinde 2019??a g?re ciddi azalma g?r¨?lecek. U?akla bir yere gitmenin maliyeti artm?? olacak, zira m¨??teri azl???ndan-iptal edilen seferler, dolmayan fuar alanlar? seyehatleri azaltacak.
Yat?r?m
S?f?rdan yeni yat?r?mlar keskin bi?imde d¨??ecek. Vir¨?s sonras? bo? kapasiteleri doldurmak daha ?nemli olacak.
Yeni Standart
Salg?n hastal?klara kar?? al?nacak ?nlemler bak?m?ndan, yeni bir standart?n ??kmas? ve al?nmaya ba?lamas? ?ok yak?nd?r.
Mega Fabrika
Tek ?at? alt?ndaki b¨?y¨?k fabrikalar sorgulanacak. Acaba daha k¨??¨?k ?l?ekli bir ka? ¨?nite mi yapsak denilecek.
Yurt d???nda bunun tersine mega fabrika olsun ama i?inde en az ?al??an olsun anlay??? olabilir. Bu konuda Intenational Paper Board Industry dergisinin ?ubat 2020 say?s?nda g¨?zel bir yaz? var.
Levha Satmak
Yap?lan mevzuat d¨?zenlemeleri, ?eklerin g¨?venirlili?ini bozaca??ndan, levhac?lara mal satmak tahsilat sorununu artt?racakt?r. ?lkemizde halen bir ka? tane yaln?z levha satan, kutu makinesi olmayan tesise de kutu makineleri kurulacak.
On-line E?itim
S?n?fta e?itim, seminer ?ok azalacakt?r. Ekran ba??nda, uzaktan e?itim yayg?nla?acakt?r.
Organizasyon ?emas?
Daha basitle?ecek ve kademeler sorgulanacak. ?irketlerdeki dan??man say?s?n?n art???n?n yan?nda yar? zamanl?, proje bazl? ?al??an say?s? da artacak.
Alternatif ?r¨?nler
Esas ¨?r¨?nden ba?ka, salg?n d?neminde ?ok satacak alternatif ¨?r¨?n ¨?retebilmenin ne kadar ?nemli oldu?u anla??ld?. Sekt?r¨?m¨?z¨?n alternatif ¨?r¨?n ¨?retmesi ?imdilik pek m¨?mk¨?n g?r¨?nmese de ¨?zerinde d¨??¨?n¨?lecek/konu?ulacak.


?ki haftada benim ??rendiklerim/d¨??¨?nd¨?klerim bunlar. Coronay? hen¨?z yenemedik. Yenene kadar da bize bir ?eyler ??retecektir.

23 ?ubat 2020 Pazar

Oluklu Mukavva Ambalajda Dijital Bask?

Sekt?rden meslekta?lar?mla bir araya geldi?imde, dijital bask?ya ili?kin sorulara muhatap oluyorum. Sorulardan hareketle bu yaz?da, oluklu mukavva ambalajda dijital bask?n?n durumu ile dijital bask?ya nas?l ba?lanabilece?ine ili?kin g?r¨??lerimi payla?aca??m.
Dijital Bask? Hangi Avantajlar? Sunuyor?
  • Az adetli i?ler, prototip ve denemeler h?zl?ca yapmak
  • Az adetli veya ?ok b¨?y¨?k oldu?u i?in matbaalar?n zorland??? i?leri ofset yerine solvent bazl? m¨?rekkeple ¨?retmek
  • H?zl? haz?rl?k s¨?resi, kal?p-kli?e beklemek yok
  • Bask?n?n ki?iselle?tirme imkan? veriyor, nihai m¨??terinin ad?, adresi, foto?raf?n? ve hatta al?c?ya mesaj?n? kutuya basmak
  • Ardarda gelen kutular?, ayn? artwork farkl? renklerde ¨?retmek
  • Ardarda gelen kutularda mevcut artworke ilaveten tarih, kod, parti no, vs basmak
Gibi imkanlar? veriyor. Deneyimlerime ilk ikisinin i?e yarad???n? g?rd¨?m. Di?erlerin m¨??teriye anlatt???mda maalesef kimse ilgilenmedi.

B¨?t¨?n Dijital Teknolojiler Ayn? m??
?zetle de?il.
  • Su bazl? veya solvent bazl? m¨?rekkep kullananlar
  • Bask?y? tek ge?i?te (single pass) veya ?ok ge?i?te (multi pass) tamamlayanlar
  • Oluklu mukavvan?n sabit durup, bask? kafalar?n?n hareketli oldu?u teknolojilerden ba?ka; bask? kafalar?n?n sabit durdu?u ama kartonun hareketli oldu?u makineler var
Makinenin hangi ama?la geli?tirildi?i de ?nemli: Az adetli i?lerde y¨?ksek bask? kalitesine ula?mak veya d¨??¨?k/ortalama bask? kalitesinde ortalama bask?lar yapmak veya bitmi? kutuya logo, kod vb basmak veya kutudan ziyade stand ve  POP/POS (?deme noktas?ndaki k¨??¨?k standlar) ¨?retmek amac?yla geli?tirilmi? makineler var.

Dijital Bask?n?n Di?er Bask? Teknikleri ile K?yaslanmas?



Tablo genel bir k?yaslama vermektedir ve ki?isel d¨??¨?ncelerimdir. Y¨?zde y¨?z do?ru diyemem ama bence b?yle. Baz? solvent bazl? dijital makinelerin ofsete fark atmak ¨?zere oldu?unu da kabul ederim. (S¨?per flexo, masterflex, HQPP-high quality post print, anlam?nda kullan?lm??t?r.)


B¨?t¨?n ??ler Dijitale Uygun mu?
Bu slayt? 2017 CCE??de herkese a??k bir sunumdan ald?m. Y?lda 6 milyon m2 dijital bask? ¨?reten bir makine i?lerinin %70??ini s¨?per flexodan alm??. Ben %70??lik dilimin ancak %2-3??¨?n¨?n az adetli oldu?unu (yani toplam?n %2??si) d¨??¨?n¨?yorum. Zira az adetli oldu?u i?in kutu yapt?ramayan kimseye rastlamad?m.
?zetle dijitalin i?lerinin %30??u ofsetten geliyor, standlar da bu grubun i?indedir. %68 gibi bir dilim s¨?per flexo olan ama miktar? az oldu?u i?in kli?e yapt?r?lmas? d¨??¨?n¨?lmeyebilecek i?lerdir. Bakiye %2 ise ger?ekten az adetli oldu?u i?in orijinali ofset veya flexo oldu?u halde maliyeti kurtarmayanlard?r.


Az Adet Neye G?re Az?
Tam burada ?°az adet?± ¨?zerinde durmak gerekiyor. ??lerin daha iyi oldu?u 2018??de oluklu fabrikalar?n?n sipari?leri ?ok yo?undu. Y?l?n sonlar?nda kahverengi ka??tta bir bollanma d?nemi ba?lad?. 2019??un ilk yar?s?nda fabrikalar azalan i?lere uyum sa?lamaya ?al??arak; levha sat???na a??rl?k vermeye ba?lad?. Baz? levha at?lyeleri ?°?n¨?m¨?zdeki 3-5 y?l at?lyelerin d?nemi olacak, kimden istersek levhay? daha ucuza alaca??z?± demeye ba?lad?. 2019??un ikinci yar?s?nda oluklu fabrikalar? minimum sipari? miktarlar?n? a?a??ya ?ekti, yani bir yerde levhac?larla rekabet etmeye ba?lad?.


2018??de 1.000 adetlik sipari? az adetli kabul ediliyorsa, bu rakam art?k %50??sinin alt?na ?ekilmi? oldu. ?rne?in bir dayan?kl? t¨?ketim mallar? ¨?reticisinde, minimum kutu say?lar? (¨?? ayr? oluklu fabrikas?na g?re, m¨??terinin ifadesiyle) 100, 200 ve 350??dir. Yani azalan i?ler, fabrikalar? daha az adetli sipari?leri kabul etmeye, ayar kay?plar?na katlanmaya mecbur b?rak?yor.


M¨??teri Haz?r m??
?ki ger?ek kutunun ?e?itli tekniklere g?re sat?? fiyatlar? k?yaslamas? a?a??daki gibidir. M¨??teri ¨??-be? binlik partilerle sipari? etmektedir ve y?l boyu kal?p-kli?e de?i?ikli?i yoktur.

Her ¨?r¨?n¨? kendi s¨?tununda k?yaslamak gerekir. A kutusunun s¨?per flexo bask?l? hali ofsetten daha ucuz iken B kutusunda ofset daha ucuzdur. Bunun nedeni A kutusunun ofset makine ebatlar?ndan b¨?y¨?k olmas? ve B??nin ise 100*140 cm gibi standart ofset ?l?¨?lerine tam oturmas?d?r.
M¨??terinin sat?n alma departmanlar? do?al olarak yaln?zca fiyata odaklanm?? durumdad?r. Mevcutta kutuyu ofset veya s¨?per flexo al?yorsa, de?i?tirmeme karar?ndad?r. Ancak yeni bir proje olacak ve m¨??teri ofset istemeyecek veya m¨??terinin pazarlama departman? farkl? bir ??z¨?m istedi?inde veya ofset ?ncesi denemeleri yapma a?amas?nda; dijitalden bahsetmek m¨?mk¨?n olabiliyor.


Dijital Makine ?reticileri Ne Yap?yor?
A?a??daki gibi teorik hesaplamalar ortaya konuldu?unda, sanki oluklu mukavva ¨?reticisi hemen ikna olacak ve ger?ekte ikna edilmesi gereken esas oyuncuyu yani kutu al?c?s?n? ?abucak ikna edecek gibi d¨??¨?n¨?yorlar.
Yukar?da pasta grafikte g?r¨?len 2 vardiyada ayda 500 bin m2 bask? yapan makinenin, katalogdaki maksimum h?z?na g?re vardiyada 6 saat ?al??t??? hesaplansa, 1 milyon m2??nin ¨?zerinde basmas? gerekir. Ancak realitede makinelerin katalog ¨?retim de?erlerine ve ?al??ma h?zlar?na kesinlikle ula??lam?yor. Bu a??dan bak?ld???nda makine sat?c?lar?na itimat etmek yerine, denemek zaman kullan?m?n?, ayar s¨?resini, h?z?,... bizzat ?l?mek gerekiyor.
Maalesef makine ¨?reticileri, ¨?rettikleri dijital bask? makinesini hen¨?z yeterince tan?m?yorlar. Adamlar?n hakk?n? yemeyeyim, d¨?nya ¨?zerinde a??rl?kl? oluklu mukavvaya basan dijital bask? makinelerinin toplam say?s?n?n 50??den az oldu?unu tahmin ediyorum. A??rl?kl? i?i kutu/koli olanlar ise 20??yi hadi 30??u ge?mez. Dolay?s?yla oluklu mukavvaya y?nelik oldu?u s?ylenen makineler genellikle reklamc?l?k sekt?r¨? i?in geli?tirilmi? makneler. Makine ¨?reticilerinin oluklu sekt?r¨? dinamklerini ??renmeleri ve ger?ekten olukluya y?nelik makineleri ¨?retmeleri biraz daha zaman gerektiriyor.

Dijital Bask? Yap?labilecek ?ok ?? Var m??
Bu slayt? da CCE 2017??deki ayn? sunumdan ald?m. Bask?l? ambalaj sekt?r¨? (film, esnek ambalaj dahil olmal?) 296 milyar $ iken dijital bask? bunun %1??inden biraz fazlaym?? ve %11 b¨?y¨?yece?i (2012??deki bir konferansta) tahmin edilmi?. En az?ndan T¨?rk oluklu mukavva ambalaj sekt?r¨? i?in bu rakamlar?n ge?erlili?i yok.
Ara?t?rman?n 8 nolu sorusuna g?re
Ankete cevap verenlerin %47??si dijital bask?n?n 2-5 y?l i?erisinde ?nemli rol oynayaca?? cevab?n? vermi?. Maalesef bu da pek do?ru de?il.

Peki Sekt?r Haz?r m??
  • Dijital bask?, bilinen kutu ¨?retiminden ?ok farkl?. ?al??anlar?n kutu fabrikas?ndaki mevcutlara g?re olduk?a farkl? meziyetleri olmas? gerekiyor. G?rev tan?mlar? esnek ve ?al??anlar bir ka? i?i birden yapabilecek ?ekilde e?itilmi? olmal?d?r.
  • ?al??anlar?n teknolojiyi s¨?rekli takip etmeleri ?art, zira yeni ??kan bir teknoloji/makine bildiklerini ters-y¨?z etme potansyeline sahip olabilir.
  • Tekrar etmeyen sipari?ler, zaman ve malzeme firesi anlam?ndad?r. Oluklu fabrikas?nda normal kabul edilen ka??t fire oran? %10 ise, dijitalde bu %30??a kadar ??kabiliyor. Zaman kay?plar? da cabas?. Fireyi do?ru y?netebilmek, oluklu fabrikas?na g?re daha me?akkatlidir.
  • ?? yerinde bir fabrika ortam? olmad???ndan (?¨?nk¨? numune yapar gibi tek tek kutu ¨?retiliyor) i?letmenin organizasyonu bile b¨?y¨?k bir sorun durumundad?r.
  • Ayda 40-50 bin m2 sat?? yapan bir sat?c?n?n miktarsal performans?, normal tip kutu ¨?retimi/sat???nda ?oook zay?f kabul edilir. Dijitalde ise bu fena olmayan bir miktard?r. Bu kadar az sat?lan ve ¨?retilen bir ¨?r¨?n standart flexo i?lere g?re ?ok pahal?ya mal olur ve do?ru fiyattan satmak ?nemli bir sorundur.


Peki Ne Yapal?m?
  • ?nce m¨??teriyi bulmal? ve belli bir miktar projeksiyonu al?nmal?: Makinenin kapasitesi kolay doldurulamad???ndan kapasiteyi do?ru se?mek gerek. Y¨?ksek kapasiteli bo? makine zarar demektir.
  • Bask? denemeleri yap?lmal? ve bask? maliyeti hesaplanmal?: Mevcut bask? ile dijital bas?lm??? m¨??terinin k?yaslamas? ve onay vermesi en kritik ad?md?r. (Normalde yani flexo i?lerde, beyaz test linerler aras?ndaki beyazl?k veya y¨?zey d¨?zg¨?nl¨??¨? ?nemsizken, dijitalde acaip bask? farkl?l?klar? yaratabilir.)
  • Bas?lm?? kutunun nas?l ambalaja d?n¨??t¨?r¨?lece?i planlanmal?: Dijital bask? makinesi yanl?zca bask? yap?yor, halbuki m¨??teriye kutu sat?l?yor.
  • Olu?an nihai maliyet ¨?zerinden m¨??teriyle kontrat yapt?ktan sonra bu i?e girmek gerek.
  • Dijital bask? yayg?n olarak kullan?lmad???ndan, oluklu mukavva sekt?r¨?ne ?ok yeni girdi?inden; makineyi al?p-mevcut sat?? ekipleriyle doldurmak m¨?mk¨?n g?r¨?nm¨?yor.